Türkiye’de bazı AVM’ler güçlü bir dönüşüm yaşarken, bazıları ne kadar yenilik denese de istikrarlı bir ritim yakalamakta zorlanıyor. Ziyaretçi davranışındaki değişim, markaların metrekare verimliliği baskısı, artan maliyetler ve e-ticaretin yükselişi; bazı AVM’leri yeni bir vizyona zorlayan temel başlıklar.
Peki, hiç konuşulmamış ama Türkiye’nin ticari aklına, genç nüfusuna ve diplomatik gücüne çok uygun radikal ama yapılabilir bir model mümkün mü?
Evet. AVM’lerin bir bölümünü, uluslararası marka kümelerinin tematik “ülke mahallesine” dönüştürmek.
Örneğin: Korea Town
Neden Güney Kore?
Türkiye’nin Güney Kore ile Serbest Ticaret Anlaşması var. Bu anlaşma, lojistikten yatırım kolaylığına, gümrükten karşılıklılığa kadar iki ülkeyi birbirine oldukça yakınlaştırıyor.
Bir AVM düşünün; sıradan mağaza sıralarının yerini almış:
- K-Beauty sokakları,
- K-Fashion butik koridorları,
- K-Pop & manga kültür alanları,
- Kore Sokak lezzetleriyle dolu modern bir Street Food Court,
- Tasarım, ev tekstili, teknoloji ve yaşam ürünleri alanları,
- Kültürel etkinlik sahneleri ve pop-up marketler…
Bir AVM’nin tek seferde dev bir Kore perakende destinasyonuna dönüştüğünü hayal edin.
Bu sadece “mağaza karması yenilemek” değildir; yeni bir çekim merkezi inşa etmektir.
Mevzuat, Vergi ve Rejim Konusu: Karar Devletimizin
Bu tür bir modelde en kritik başlık, doğal olarak ithalat, vergi ve mevzuat düzenlemeleri olur.
Ancak burada AVM’lerin veya markaların çözmesi gereken karmaşık bir mekanizma önermek yerine daha doğru bir yaklaşım şudur:
Devletimiz, uygun gördüğü çerçevede gerekli ticari kolaylaştırma modelini belirler;
sektör de onun açtığı yol üzerinden ilerler.
Bu ister bir özel ticari statü, ister bir vergi kolaylığı, isterse yatırım dostu bir ülke iş birliği protokolü olabilir.
Bizim önerimiz:
AVM’ler dönüşüm potansiyeli taşıyan fiziksel altyapıyı sağlasın;
uluslararası marka kümeleri konsepti yaşatsın;
mevzuat tarafını ise devlet aklı yönlendirsin.
Karşılıklılık İlkesi: Korean Side / Turkish Side
Türkiye’de bir AVM’de “Korea Town” oluşturmak bir iş modeli olduğu kadar bir ticari diplomasi hamlesidir.
Benzer bir modelin Kore’de “Turkish Town” olarak hayata geçmesi ise Türk markaları için olağanüstü bir fırsat yaratır.
AVM’ler İçin Üç Büyük Kazanım
Bu model, özellikle zorlanan AVM’lere güçlü bir çıkış kapısı sunuyor:
Bütünsel konsept yenilemesi sağlar
Boşalan mağazaların yerine bir ülkenin perakende ekosistemini getirmek, AVM’yi tek hareketle yeniden konumlandırır.
Deneyim ve zaman ekonomisinde üstünlük yaratır
Tematik alışveriş merkezleri, dünyada her zaman yüksek ayak trafiği üretiyor.
Kiracılar için daha sürdürülebilir bir iş modeli sunar
STK anlaşmaları ve devletin açacağı kolaylaştırıcı mekanizmalarla maliyetler düşer, ticari hacim artar.
Türkiye Bu Modeli Yapabilecek En Uygun Ülkelerden Biri
Konum, genç nüfus, lojistik gücü, kültürel dinamizm…
Türkiye, uluslararası marka kümeleriyle AVM dönüşümünde “ilk harekete geçen ülke” olursa, bölgesel bir örnek haline gelebilir.
Bir AVM’nin içinde “Korea Town” yaratmak, sadece ticari değil; diplomatik, kültürel ve ekonomik bir vizyon.
Ve belki de Türkiye’de bu adımı atan ilk AVM yatırımcısı, tüm sektöre yeni bir dönüşüm rotası çizer.
Özhan Erem
Medyafors A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı
