Çevremizde olup bitenleri duyularımızla algılar, nesneleri duyularımızla ayırt ederiz. İnsanda ve hayvanların çoğunda görme, işitme, koku, tat ve dokunma gibi beş temel duyu vardır. Yapılan araştırmalar satın almanın 5 duyunun etkisiyle verilen bir karar olduğunu ortaya koyuyor.
1. KOKU
Tüketiciyi, mağazaya girdiği andan çıkana dek hem olumlu hem de olumsuz etkileyebilecek en önemli unsurlardan biridir koku.Türkiye’de perakendeciler de kokunun tüketim üzerindeki etkisini kullanarak başarılı örneklere imza atıyor. Mesela modern alışveriş merkezlerinde en yaygın kullanılan kokuların başında ‘elma ve tarçın’ kokusu geliyor.
Bir fast-food restoranına kalp dostu bir salata sipariş etme niyetiyle girip de, üç katlı salamlı cheeseburger ve yanında büyük boy patates kızartması alıp çıktığınız oldu mu? Sizi ayartan koku oldu, değil mi? Araştırmalar, pişmekte olan ekmek kokusunun birçok ürün hattında satışları artırmak için kârlı bir egzersiz olduğunu gösteriyor. Kimi Kuzey Avrupalı süpermarketler sahici fırınlarla uğraşma zahmetine bile girmiyor, mağazaların tavanındaki havalandırma bacalarından suni yeni pişmiş ekmek kokusu üflemeyi tercih ediyorlar.
2. DOKUNMA
Satın almaya karar vermeden önce giysilerin kumaşını yoklamak, okşamak, parmaklarımızı üzerinde gezdirmek isteriz. Sanki bir tür duyu testi yapar gibi. Mağazalardaki giysiler neden öyle ortalığa yayılıyor sanıyorsunuz? Görülsünler diye mi? Elbette hayır. Parmaklarımızın temasını bekliyorlar.
3. GÖRME
Ürünün ambalaj rengi, mağaza dekorasyonunda doğru renk seçiminin satışı arttıran önemli bir etkendir. Bu nedenle son yıllarda mağazacılık alanında, çok eski çağlardan beri doğu kültürlerinde fazlaca kullanılan “kromoterapi” yani renk biliminden yararlanılmaktadır. Vitrin ve mağaza içi dekorasyonda renk seçerken bu bilimin kurallarına dikkat etmek müşteri psikolojisini olumlu yönde etkileyecektir.Renkler, müşterileri mağaza içine çekme ve alışveriş yapma olasılığını arttırma gücüne sahiptirler. Ancak, renklerin anlamlarını, kullanılacakları doğru yerleri ve hangi kombinasyonlarla kullanılacağını bilmemiz gerekir.
4. SES
Ses güçlü çağrışımlar yaratır ve duyguları tetikler ve de davranışlarımız üzerinde güçlü bir etki yapar. Mesela markalandırılmamış bir müzik teması ile bilinen bir logo eşleştiğinde, hem o markayı tercih ediyoruz, hem de onu daha güçlü anımsıyoruz. Ses, bir ürünü seçmemizi, bir eğlence mekanını tercih etmemizi sağlayabilir. Ve hiç kuşkusuz, ne kadar saçma sapan olsa da bir cıngıl kadar insanın zihnine takılıp kalan hiçbir şey yoktur.
5. Tatma
Dil, konuşmayı, besinlerin ağızda çevrilerek yutulmasını, yediğimiz besinlerin tatlarını almamızı sağlar. Dilin üzeri epitel doku ile örtülüdür. Acı, ekşi, tatlı ve tuzlu olarak gruplandırılan tatlar dilin belli bölgelerinde bulunan tat tomurcuklarıyla alınır.Yenilen ve içilen besinlerin tadı, kokusu, rengi, sıcaklığı lezzet denilen bir duyuyu oluşturur. Marketlerde en önemli satış artırma yollarından biri ürünün tattırılmasıdır. Birçoğumuz marketlerde çok çeşitli ürünleri -özellikle piyasaya yeni çıkan ürünleri- veya bilindik bir ürünle beraber piyasaya çıkan ürünü satın alıp tatmışızdır. Mesela bir cafenin önünden geçerken o cafenin özel bir içeceğini sunan garsonların ikramını tatmışızdır. Büyük bir rock müziği festivalinde kurulan yiyecek standlarından konseri dinlemeye gelenlere yiyecek ikram eden markaların amacı da ürünlerinin daha geniş kitlelerce tadılmasını sağlamaktır.
ENGİN YILDIRIM
Gayrimenkul & Karma Proje Genel Müdürü
