Prof. Dr. Mustafa Aydın, 2025’te franchise sektörünün hızlı büyümeden, planlı ve sürdürülebilir bir yapıya geçtiğini ifade ediyor. Aydın’a göre 2026’da global açılım, mikro formatlar ve teknoloji tabanlı operasyon modelleri sektörün büyümesini şekillendirecek ve franchising adına fırsatlarla dolu bir yıl olacak.
2025 yılı, franchise sektörü açısından nasıl bir performans gösterdi? Sektörün genel durumu ve 2025 yılında öne çıkan yükselen trendleri nasıl değerlendiriyorsunuz?
2025 yılı, franchise sektörü açısından olgunlaşma ve yeniden yapılanma yılı olarak öne çıktı. Markalar, hızlı büyüme döneminin ardından daha çok operasyonel verimliliğe, sürdürülebilir finansal yapıya ve dijitalleşmeye yöneldi. Özellikle gıda, perakende ve hizmet sektörlerinde; merkezi tedarik zinciri yönetimi, veri analitiği, markalı eğitim programları ve operasyon standartları konusunda ciddi ilerleme kaydedildi.
Ayrıca mikro format şubeler, esnek yatırım modelleri, bulut mutfaklar, abonelik temelli sadakat uygulamaları ve sağlıklı yaşam kategorileri sektörde dikkat çeken yükselen trendler arasında yer aldı. 2025’in belki de en güçlü çıktısı, yerli markaların sadece iç pazarda değil, uluslararası arenada da daha görünür hâle gelmesi ve Türkiye’nin franchising ihracatıyla ilgili önemli adımlar atması oldu.
Franchise sektörü, 2025 yılında iş gücüne ve istihdama hangi düzeyde katkı sağladı? Türk ekonomisine sağladığı katma değer için neler söylersiniz?
Franchising, Türkiye ekonomisi için her zaman çarpan etkisi yüksek bir model oldu. 2025 yılında da bu yapısını güçlü şekilde sürdürdü. Sektör; doğrudan şubelerdeki çalışanlar üzerinden, dolaylı olarak da tedarikçiler, lojistik firmaları, üreticiler ve yan hizmet sağlayıcıları üzerinden çok geniş bir istihdam alanı yarattı.
Özellikle KOBİ ölçekli girişimcilerin franchise sistemi sayesinde daha güvenli ve planlanabilir bir yatırım modeliyle pazara girmesi hem istihdama hem de bölgesel ekonomik hareketliliğe ciddi katkı sağladı. Markalı işletmecilik; vergi gelirlerini artırırken, kayıt dışı istihdamın azalmasına da doğrudan destek verdi. Ekonomik dalgalanmalara rağmen franchise ekosistemi 2025’te de ülke ekonomisinin dayanıklılığını güçlendiren istikrarlı bir yapı sergiledi.
2026 yılı için sektörün genel görünümü hakkında öngörüleriniz neler? Hangi alanlarda büyüme öngörüyorsunuz ve sektörün ivmesini belirleyen temel faktörler neler olacak?
2026’nın franchising adına fırsatlarla dolu bir yıl olacağını öngörüyorum. Tüketici davranışlarındaki dönüşüm, sektörün dinamik yapısıyla birleştiğinde bazı alanlar hızla öne çıkacak:
• Dijital-first konseptler ve teknoloji entegrasyonu
• (Mobil sipariş, CRM tabanlı sadakat, otomasyonlu operasyon yönetimi)
• Sağlıklı gıda, fonksiyonel ürünler ve çevre dostu işletme modelleri
• Hızlı servis restoranları, hazır yemek ve pratik tüketim konseptleri
• Markaların yurt dışı açılımı, özellikle Orta Doğu, Avrupa ve Türki Cumhuriyetler
2026’nın belirleyici faktörleri ise; makroekonomik istikrar, finansmana erişim kolaylığı, düzenleyici çerçevenin öngörülebilirliği ve franchisorların yatırımcı destek programlarının güçlenmesi olacak. Bu unsurlar bir araya geldiğinde sektörün çok daha hızlı bir büyüme ivmesi kazanacağını öngörüyoruz.
Gıda sektöründe son dönemde yaşanan olumsuzluklar nasıl önlenebilir? Markalı büyümenin önemi ile denetim ve hijyen uygulamalarının sektöre sağladığı katkılar hakkında görüşlerinizi alabilir miyiz?
Gıda sektörü, güven ve hijyen temeli üzerine kuruludur. Son dönemde yaşanan bazı olumsuzluklar, aslında tüm sektör için bir uyarı niteliği taşımıştır. Bu sorunların çözümü; standartlaşmış markalı yapıların güçlendirilmesi ve denetim süreçlerinin kararlılıkla sürdürülmesinden geçiyor.
Franchise markalarında uygulanan;
• Merkezi tedarik yönetimi,
• SOP (Standard Operating Procedure) sistemleri,
• Şube içi ve bağımsız dış denetimler,
• Hijyen ve gıda güvenliği eğitimleri riskleri önemli ölçüde azaltmaktadır.
Markalı büyüme sayesinde her şubede aynı kalite, aynı ürün güvenliği ve aynı hizmet standardı sunulur. Bu da tüketiciye güven verir, sektörün itibarını korur. Devlet denetimleri ile markaların kendi iç denetim mekanizmaları birlikte işlediğinde, gıda sektöründe güvenilirlik ve sürdürülebilirlik daha güçlü bir şekilde sağlanır.
