Türk mutfağını geleceğe taşıma misyonuyla Metro Türkiye tarafından TURYİD ve FutureBright Kurucusu Akan Abdulla işbirliğiyle gerçekleştirilen “Coğrafi İşaretli Ürünler Araştırması,” yerel değerlerimizin korunması ve sektör profesyonelleri ile tüketiciler nezdindeki algısının ölçülmesi adına yeni sonuçlar ortaya koydu.
Araştırmaya göre katılımcıların yüzde 72’si coğrafi işaret tescilli ürünün ne olduğunu bildiğini belirtse de, her 10 kişiden sadece 2’si doğru tanım yapabiliyor. Tüketicilerin yüzde 34’ü ise bu ürünleri özellikle tercih ettiğini ifade ediyor. Bu tercihteki en önemli kavramın ise “güven” olduğu görülüyor.
Tüketiciler coğrafi işaretleri kültürel bir “miras” olarak algılarken, sektör profesyonelleri ise bu ürünleri “mükemmellik” unsuru olarak değerlendiriyor. Coğrafi işaret dendiğinde akla ilk gelen ürün, yüzde 26’yla Antep baklavası olurken, bunu Malatya kayısısı, Adana kebap ve Antep fıstığı takip ediyor.
Araştırmanın en çarpıcı sonuçlarından biri, coğrafi işaretli ürünlere olan ilgide kadınların belirleyici rolü. Genel olarak her 10 kişiden 3’ü coğrafi işaret tescilli ürünleri özellikle tercih ederken, kadınlarda bu oranın daha yüksek olduğu görülmekte. Tüketicilerin yüzde 34’ü coğrafi işaretli ürünleri özellikle tercih ettiğini ifade ediyor.
Ayrıca önemli bir bulgu da ürünü tatmak kadar, ait olduğu coğrafyanın, üreticilerin ve üretim yolculuğunun hikayelerine duyulan merak. Aradığı güveni ve değeri bu hikayelerin özünde bulmak isteyen bir profil var, ilginç…
FutureBright Kurucusu Akan Abdula ‘”Ama benim için en önemlisi genç çiftçiler. Son on yılda pek çoğu toprağını bırakıp büyük şehirlere göç etti. Oysa coğrafi işaretlerin bu gençleri köylerinde tutma potansiyeli çok yüksek. Bu ürünler, sadece geçmişi korumakla kalmaz, geleceği de yeniden yeşertir. Türkiye’nin tarım sorununu çözmede en umut verici alanlardan biri burası. Savunmalıyız. Desteklemeliyiz. Çünkü ürünün kimliği, genç çiftçinin geleceğidir’’ sözlerini de çok önemsiyorum, genç çiftçilere çok ihtiyacımız var.
Üreticiler ile profesyoneller arasında köprü
Üretici ise kısıtlı bütçeler, yetersiz altyapı ve lojistik koşulları ve ürünlerinin tanıtımını yapamama gibi sorunlarla karşılaşıyor. Bu noktada, Metro Türkiye’nin yaptığı gibi, üreticiler ile sektör profesyonelleri arasında köprü kurularak ürünlerin tanıtılması ve mutfaklarda kullanılması büyük önem taşıyor.
Tüketiciler de sektör profesyonelleri de denetimler konusunda şikayetçi. Ürünlerin marka değerinin korunması için, yalnızca üretim aşaması değil, mutfağa ulaşana kadar her adımın denetlenmesi gerekiyor.
Restoranlar, şefler tarafından baktığımda iki açıdan coğrafi işaretler kullanımını çok önemli buluyorum. Bunlardan ilki; fark yaratma. Bölgenin toprağı, iklimi, suyu ve insanının yarattığı, taklit edilemez benzersiz bir aroma ve lezzet profili, coğrafi işaretlerin en önemli kriteridir. Şefler mükemmeli kullanmak ister, en iyi lezzeti yakalamak için çalışırlar. Coğrafi işaretler, şeflere ve restoranlara belgeli, denetimli ve standart kalitede bir hammadde sunar. Her coğrafi işaretli ürünün ardında ait olduğu yörenin bir kültür, tarih ve üretim hikayesi var ve restoranlar, bu hikayeleri menülerine taşıyarak sadece bir yemek değil, bir deneyim de sunuyor. Bu, restoranın kimliğini ve felsefesini güçlendiriyor. İkinci olarak; tüketiciyi bilgilendirme noktasında restoranlar büyük bir farkındalık yaratıyor. Müşteriler eline menüye baktığında ürünle tanışıyor. Müşteriler restoranda coğrafi işaretli ürünün lezzete olan katkısını deneyimleyebiliyor. Coğrafi işaret, tüketici ile ürün arasında güçlü bir güven bağı kuruyor, güven ve şeffaflık, emeğe saygı ve katma değerli bir ürüne sahip olmak gibi farklı açılardan tatmin sağlıyor.
Metro Türkiye bu araştırma ile coğrafi işaretli ürünleri bir üst seviyeye taşımayı hedefliyor, bundan sonrası çok önemli. 1800’e yakın ürün coğrafi işaret almış, 900’e yakın ürün sırada. Bu zenginliğe sürdürülebilir bir işlevsellik kazandırmak için yeni bir planlama gerekiyor, ihtiyaç ortada. Coğrafi işaretler konusunda en yetkin, en üretken isimlerden biri olan Birol Uluşan 10 yıl önce bu rakamların hayal edilmesinin bile imkansız olduğunu hatırlattı. Metro Türkiye’nin coğrafi işaretli ürünler penetrasyonu konusunda yarattığı değer ve farkındalık da çok kıymetli, mevsimsel değişiklikler göstermekle birlikte 750 civarında ürünü denetimli ve güvenli rafa taşımak ciddi bir uğraş.
