AYD Başkanı Nuri Şapkacı, konuk olduğu televizyon programında yaptığı açıklamada, 2025 yılı ilk 3 ayında alışveriş merkezlerinde hem ziyaretçi sayılarında hem de cirolarda bir düşüş yaşandığını belirterek; sektörün moral, sosyal olaylar ve kur baskısı altında nasıl şekillendiğini değerlendirdi.
Pandemi sonrası 2022, 2023 ve 2024 yıllarında alışveriş merkezleri ve perakende sektörü pozitif bir büyüme ivmesi yakaladı. Ancak AYD Başkanı Nuri Şapkacı’nın açıklamalarına göre, 2025 yılı itibarıyla bu pozitif tablo yerini daha temkinli bir görünüme bıraktı. Şapkacı, pandemiden sonra perakendecilerin ve markaların enflasyonun üzerinde satış rakamları elde ettiğini, ancak 2024’ün ikinci yarısından itibaren bazı düşüş emarelerinin görülmeye başladığını belirtti.
Ocak ayında ziyaretçi sayılarında yüzde 2, şubat ayında yüzde 11’lik bir düşüş yaşandığını ifade eden Şapkacı, mart ayında ise bayram etkisiyle geçen yılın rakamlarıyla başa baş bir sonuç alındığını söyledi. “Üç aylık dönemde ortalamada yüzde 4’lük kümülatif bir düşüş görüyoruz.” diyen Şapkacı, özellikle moral ve güven ortamının alışveriş davranışlarını doğrudan etkilediğinin altını çizdi.
Ciro artışlarına bakıldığında ise, bir önceki yılın aynı ayıyla kıyaslandığında Ocak ayında yüzde 36, şubat ayında yüzde 26,5 oranında ciro artışı yaşandığını, ancak bu rakamların açıklanan enflasyon oranlarının altında kaldığını ifade etti. Şapkacı, “İlk kez ocak-şubat-mart döneminde cirolarımız enflasyonun gerisinde kaldı.” diyerek, alışveriş merkezlerinin ve perakendenin bu yeni döneme adapte olmaya çalıştığını vurguladı.
Sektörde kategori bazlı farklılaşmalar ve kur etkisi
Nuri Şapkacı’nın değerlendirmelerine göre, tüketici davranışlarında da belirgin bir farklılaşma yaşanıyor. Özellikle temel ihtiyaç ürünlerinin öne çıktığı, lüks ve isteğe bağlı harcamaların ise ertelendiği bir döneme girildi. Gıda ve temel ihtiyaç kategorilerinde satışlar enflasyona paralel seyrederken, teknoloji, ayakkabı ve moda gibi segmentlerde satışların enflasyonun altında kaldığı gözlemleniyor.
Şapkacı, teknoloji ürünlerinde 2022 ve 2023 yıllarında yaşanan satış rekorlarının artık geride kaldığını, bu ürünlerin yatırım aracı olarak görülmediğini ve tüketimin ciddi anlamda yavaşladığını ifade etti.
Öte yandan, kur dalgalanmalarının da sektöre önemli bir etkisi olduğunu vurgulayan Şapkacı, “Olabilecek her türlü dengesizlik hem tüketicide hem yatırımcıda tedirginlik yaratıyor.” dedi. Yabancı markaların Türkiye’ye giriş yapma planlarında da bu belirsizliklerin etkili olduğunu belirten Şapkacı, “Yeni markalar yer bulmakta zorlanıyordu, şimdi ise yatırımlarını daha temkinli yapıyorlar. Eğer bu markaları Türkiye’ye çekemezsek, turizm kaynaklı alışveriş hacmimiz de olumsuz etkilenebilir.” ifadelerini kullandı.
