Ana içeriğe atla

https://www.dsdamat.com/

 

MALLREPORT

Markalar dolaylı da olsa kayıt dışı ekonomiye katkı mı sağlıyor?

12.05.2017 - 18:15

DOLAYLI DA OLSA MARKALARIN KAYIT DIŞI EKONOMİNİN BÜYÜMESİNE KATKI SAĞLADIKLARINI DİLE GETİREN CRISPINO GENEL KOORDİNATÖRÜ ÖZGÜR TAŞKIN, BU KATKININ ÖNÜNE GEÇMEK VE KAYIT DIŞI EKONOMİYİ SAF DIŞI BIRAKMAK İÇİN YAPILMASI GEREKENLERİ DİLE GETİRDİ. 

Her şeyden önce organize perakende için ciddi bir haksız rekabet ortamı yaratan ve devlet açısından da doğrudan vergi kaybı anlamına gelen kayıt dışı ekonomi sorunun önüne geçmek adına gerek markalar, gerek dernekler gerekse devlet nezdinde neler yapılabilir?
Öncelikle şunu belirtmek isterim ki; kayıt dışı ekonomi birey olarak vicdan, marka olarak ise ülke meselesi olarak bakılmalıdır.
Ülkemizde kayıt dışı ekonomi sorunu perakendenin bütün dinamiklerinde fazlasıyla mevcut. Bu kaçak yollarla ithalat-ihracattan başlayarak, ülke içerisinde kayıt dışı üretim, kayıt dışı insan işgücünden yararlanmasına kadar birçok konuyu içerisinde barındırıyor. Markaların birçoğu da aslında kayıt dışı ekonomiye dolaylı yoldan katkıda bulunuyor. Bunu şöyle açabiliriz; ülkemizde hiçbir organize perakende markası kayıt dışı istihdam ya da işyeri bünyesinde bulundurmuyor, bu nettir. Fakat yurt dışından kayıt dışı sokulmuş kumaşı alarak üretim yapabiliyor ya da kayıt dışı işçi çalıştıran yani merdiven altı diye tabir ettiğimiz atölyelerde üretimde yaptırabiliyor. Bunların hepsi dolaylı yoldan katkıdır aslında. Bu bağlamda kayıt dışı istihdam sağlayan, vergi ödemeyen, elektriğine kadar kaçak kullanmaya çalışan hiçbir tesiste üretim yapılmamalı, üretim yaptırılacak tesisler için markaların standartları olmalıdır. Bu standartlar birçok organize perakende markasında mevcut, bu markaların sayısını artırmak kayıt dışını saf dışı bırakacaktır. Ayrıca markalar, kayıt dışı ülkeye sokulmuş taklit ürün, kumaş gibi hiçbir mamul ve materyalin alım ve satışında bulunmamalıdır.
İlgili bakanlıklar derneklerle, dernekler ise markalarla ciddi bir iş birliği içerisinde olup bu işin kontrolü sağlamalıdır. Yaptırımlar kanun olarak işlevsiz kalmamalıdır.

Bu sorunu oluşturan etmenler sizce neler?
Birçok nedeni var, fakat en önemlisi ürünü ucuza üretip ya da alıp, satarken fazla kar elde etmekten geçer. Ülkemiz koşullarını şu an gözlemlediğinizde perakende markalarının birçoğu (tekstil, gıda gibi tüm sektör) sıkıntılı bir süreç yaşıyor. Bunun da çıkış yolunu maliyetleri minimize etmekte görüyor. Minimizasyonun da üretimdeki kaçınılmaz yolu kayıt dışıdır. Marka kendi dinamiklerinden hiçbir zaman ödün vermez, kayıt dışı işçi çalıştırmaz, vergisini tam öder. Fakat az önce de örneklediğim üzere, üretim ve diğer faaliyetlerinde dolaylı olarak kayıt dışı ekonominin büyümesine neden olur.

Kayıt dışı ekonomiye yönelik cezai yaptırımlar yeterli mi? Yetersizse ne gibi yaptırımlar uygulanabilir?
İlgili bakanlıkların yeterince yaptırımları mevcut, ama yeterli kontrol mekanizmaları geliştirilmediği için her geçen gün büyüyen bir kayıt dışı ekonomi mevcuttur.

Peki, bu denli haksız rekabet karşısında ayakta kalabilmek adına neler yapıyor, nasıl mücadele ediyorsunuz? 
Öncelikle biz marka olarak, ülkemizde belli başlı üretici ve tedarikçilerle çalışıyoruz. Karlılıklarımızı düşük tutup, hızlı sirkülasyon sağlayıp, kaliteli ürün-uygun fiyat ikilemiyle hareket ediyoruz. Bu gibi kurallarımız da sadık müşterilerimizin oluşmasını ve sürekli markaya yeni müşteri kazanımı sağlıyor.

ds

Yukarı