Ana içeriğe atla

S

 

ALIŞVERİŞ MERKEZLERİNDE İSG: İŞ İZİN SİSTEMİ UYGULAMALARI

18.09.2019 - 10:01

Gün içerisinde müşterilerin ziyaretleri esnasında dahi birçok teknik operasyonu bünyesinde barındıran AVM’ler geceleri ise bambaşka bir tesise dönüşürler. Herhangi bir AVM müşterilerine kapılarını kapamasından bir sonraki günkü açılış saatine kadar hummalı çalışmalara sahne olur. İşte hem gündüz hem gece gerçekleştirilecek bu teknik çalışmaların risklerinin yönetimi için iş izin sistemine geçiş bir zorunluluktur. AVM’lerde iş izin sisteminin nasıl kurulması ve işletilmesi gerektiğine geçmeden önce “iş izin sistemi” başlığını biraz açmak ve ardından bu sistemin AVM’lerde nasıl kullanılabileceğine dair örnekler vereceğim.

İş İzin Sistemi
İş izni sistemi; bir kuruluşun faaliyetleri esnasında potansiyel olarak tehlikeli olan, rutin ve rutin olmayan faaliyetlerin güvenli şartlar altında gerçekleştirilmesinin sağlanması için oluşturulmuş sistemi tarif eder. Bu sistem çoğu zaman prosedür ya talimat bazlı olarak tanımlanır. İş izin sistemi, belirtilen “izne tabi” faaliyetler için bir kontrol sistemidir. Bu yaklaşıma göre yürütülecek faaliyetlerin risklerinin yönetimine ilişkin kapsamlı bir çalışmanın yürütüldüğü beyan edilmeli ve daha sonrasında bu işin gerçekleştirilmesine “izin verilmesi” gerekir.

Buradan hareketle “izin isteyen” ve “izin veren” mekanizmasının bu sistemin doğrudan bir parçası olduğu belirtilebilir. Bu mekanizmadaki pozisyonlar gerçek kişi ya da kişiler olabileceği gibi tüzel kişiliklerde olabilir. Genel olarak “güvenli çalışma yöntemi” ile uyumlu olan bu izin başvurularında aşağıdaki hususların belirtilmesi istenir:

• Yürütülecek faaliyetin tanımı
• Faaliyete dair iş yapım/imalat yöntemi
• Çalışanların yetkinliklerinin beyanı,
• Kullanılacak ekipmanların tanımı,
• Kullanılacak KKD’lerin tanımı,
• Faaliyete özgün JSA (İş Bazlı Emniyet Analizi) ve alınacak güvenlik tedbirleri
• Görev, yetki ve sorumlulukların açık tanımı

Belirtilen çerçeveye uygun olarak “izin talep eden” kişi/kuruluş beyan ettiği içeriğin kuruluş içerisinde tanımlı güvenli çalışma prosedürlerine uygun olup olmamasına göre izin alır ve çalışır. Aksi durumlarda talepte bulunanlardan izin sistemindeki eksikliklerini gidermesi beklenir ve daha sonra yeterli iyileştirme çalışmaları yapıldıktan sonra çalışmalara başlanılması sağlanır.

AVM’lerde hangi faaliyetlerde iş izin sistemi uygulanmaktadır?
Faaliyetlerin niteliği bakımından AVM’leri ilgilendiren, uluslararası alanda en sık iş izni uygulanan 10 faaliyet şu şekildedir: 
1. Yüklenici ve/veya tedarikçiler tarafından yapılan işler
2. Sıcak çalışma (açık alev kullanımı, kaynak faaliyeti ve alevlenebilir ortamlarda kıvılcım veya ısı çıkaran ekipmanla çalışma, vb.)
3. Kapalı alana giriş gerektiren çalışmalar
4. Kaldırma ve indirme operasyonları
5. Yüksekte çalışma gerektiren faaliyetler
6. Elektrik bakım-onarım işleri
7. Alevlenebilir/patlayıcı ortamlarda yapılan işler
8. Yüksek sıcaklık/basınç olan ortamlarda yapılan işler
9. Tehlikeli kimyasallara maruziyet söz konusu olan ortamlarda yapılan işler
10. Oksijen yokluğu veya fazlalığı olan ortamlarda yapılan işler

AVM'lerdeki iş izin sistemi kullanılmasına neden olan faaliyetler nelerdir?
Böyle bir sisteme gereksinim duyulmasının sebebi AVM’ler içerisinde onlarca farklı firmanın faaliyet gösteriyor olmasıdır. Kiralama alanları ve ortak alanlarda gün içerisinde ve akşam saatlerinde birçok firma, birbirinden farklı süreçlerde faaliyet göstermektedir. Her firmanın yapacağı iş ile ilgili tehlikelerin önceden belirlenip yapım yöntemine göre tedbirler alınması AVM’lerde çalışanların ve ziyaretçilerin güvenliği açısında kritik bir öneme sahiptir. 
Ortak alanlar ve kiralanan alanlarda tadilat, onarım, bakım vb. faaliyetlerde bulunan firmalar yürüttükleri iş nedeni ile birçok tehlikeyi beraberlerinde getirirler. Bu riskler bazen sadece ilgili firmanın çalışmalarını ilgilendirse de çoğu durumda tüm tesisin güvenliğini tehdit eder. Örneğin AVM dış cephe temizliği, tadilat-bakım-onarım sırasında merdiven iskele kullanımı, kenar korkuluk yapımı ve bakımı gibi süreçler, bu faaliyetleri yürüten kişiler için yüksekte çalışma ile ilgili riskleri beraberinde getirir.

İş izin sisteminin kurulması ve işletilmesi
AVM’lerde yürütülen işlerin risk analizinin yapılarak hangi yüksek riskli faaliyetlerin iş izin sistemine tabi tutulacağı netleştirilmelidir. İş izin sistemine tabii faaliyetler için tanımlı güvenli çalışma prosedürleri hazırlanmalı ya da gözden geçirilmelidir. Bu prosedürlerde tarif edilen güvenlik yeterliliklerini sağlayacak bir iş izin sistemi kurulmalıdır. Bu izin sistemi dokümante edilmeli ve işletilebilir olmalıdır. Bu noktada hızlı, etkin ve sonuç veren “gerçek” bir sisteme ihtiyaç bulunmaktadır. Zira çoğu örnekte iş izin sisteminin disiplinsiz uygulanması nedeni ile ciddi kayıplar yaşanmaktadır. Bu çerçevede kurulan sistem gereklilikleri ve işleyiş hakkında öncelikle AVM çalışanlarına daha sonra AVM içerisinde kiralama yapan firmalar veya taşeronlara gerekli bilgilendirmeler yapılır. 

AVM’ler iş izin sisteminin işletilmesindeki adımlar şu şekildedir: 
1. İş iznine tabi faaliyeti yürütecek kişi ya da kuruluş izin talebinde bulunur.
2. İzin talebi AVM İSG ve Teknik Birimi tarafından incelenerek onaylanır ya da reddedilir.
3. Reddedilen taleplerin gerekçeleri ile ilgili kişi ya da kuruluşa bildirilir.
4. Onaylanan çalışmalar ile ilgili güvenlik birimine bilgi verilerek “yetkilendirilmiş kişilerin” AVM içerisine alınması sağlanır.  
5. İzin almış çalışmalar yerinde İSG yetkililerince gözetlenir ve gerekli müdahaleler yerinde yapılır. İzin iptal edilebillir. İlgili çalışma bittiğinde izin kapatılır.

Dijital İş İzin Sistemi
İş izin sistemi için çeşitli yöntemler uygulanmaktadır. Ağırlıklı olarak dokümantasyon bazlı yürütülen bu faaliyetlerin etkinliği ise tartışmalıdır. Zamanla yarışılan birçok faaliyetin yürütüldüğü AVM’lerde etkin bir iş izin sisteminin kurgulanması büyük öneme sahiptir.

Dijjital iş izin sistemi, kağıt üzerinde yürütülen faaliyetlere göre birçok avantaja sahiptir. Bu sistem AVM için tasarlanan bir yazılım aracılığı ile gerçekleştirilir. Yazılım ile şu avantajlar sağlanabilmektedir:

1. İzin talepleri yazılıma yüklenir. Böylelikle işe ilişkin tüm detaylar kayıt altına alınır.
2. Talepleri cevaplayacak yetkililer incelemelerini dijital ortamda yapar ve onaylar/reddeder.
3. Onay makamında özel yetkilendirmeler yapılabilir.
4. Kayıt altına alınmış çalışma diğer paydaşlara (güvenlik, İSG vb.) hızlı ve belirlenen içerikle paylaşılır.
5. İSG birimi beyan edilen çalışma usulüne göre çalışma yapılıp yapılmadığını denetler ve sistem geri bildirimde bulunur.

GGG

Yukarı