Ana içeriğe atla

S

 

TARİHE ADINI YAZDIRMIŞ İLHAM VEREN TÜRK KADINLARI

08.03.2019 - 09:35

GEÇMİŞTEN BUGÜNE PEK ÇOK KADIN, ÖNÜNE ÇIKAN TÜM ENGELLERİ AŞARAK KADIN HAKLARINI SAVUNMUŞ, BİLİMSEL ÇALIŞMALAR YAPMIŞ VE DAHA BİRÇOK ÖNCÜLÜKLE GELECEK NESİLLERE İLHAM VERİCİ OLMUŞTUR. ÜSTELİK BU KADINLAR GELECEK NESİLLERE SADECE HAKLARINI SAVUNMAYI DEĞİL AYNI ZAMANDA GERÇEK BİR KADIN OLMAYI DA ÖĞRETMİŞTİR. PEKİ, SİZCE KADIN OLMAK NEDİR? KADINLAR SİYASETTE, BİLİMDE, EĞİTİMDE, TİCARETTE VE ERKEKLERİN BULUNDUĞU DİĞER PEK ÇOK ALANDA BULUNMASI GEREKEN VARLIKLARDIR. AFİFE JALE'DEN SABİHA GÖKÇEN'E, SAFİYE ALİ’DEN SÜREYYA AĞAOĞLU’NA... İLK KADIN PİLOT, GAZETECİ, DOKTOR, AVUKAT, TİYATRO OYUNCUSU... 8 MART VESİLESİYLE TARİHE ADINI YAZDIRMIŞ, BİZLERE ÖNCÜ OLMUŞ KADINLARIMIZI HATIRLADIK.

 

 cahide

İlk kadın yönetmen: Cahide Sonku
Cahide Serap ya da bilinen adıyla Cahide Sonku, Türk sinema ve tiyatro oyuncusu. Türk sinemasının ilk kadın film yönetmeni ve ilk kadın yıldızıdır. 

 

safiye

İlk kadın doktor: Safiye Ali
İstanbul'da Robert Kolej'i bitirdikten sonra, maddi güçlüklere rağmen Almanya'da tıp eğitimi alıp Türkiye'nin ilk kadın doktoru oldu.  

 

afife

İlk kadın tiyatro oyuncusu: Afife Jale (1919)
1919'da Hüseyin Suat'ın ''Yalamar'' adlı oyununda, Emel rolü ile ilk defa sahneye çıkmıştır. O dönemki Dahiliye Nezaret (şimdinin İçişleri Bakanlığı) yayınladığı bir bildiriyle Müslüman Türk kadınlarının sahneye çıkmasını yasaklamış,1923'te Atatürk'ün emriyle yasak kalkmıştır. 

 

 feriha 

İlk kadın emniyet müdürü: Feriha Sanerk (1953)
1941'de Ankara Üniversitesi Siyasal Bilimler Fakültesi'ne ilk kız öğrenci olarak girdi. Kaymakamlık kursunu bitirmesine karşın cinsiyet nedeniyle bu isteği geri çevrilince Emniyet Genel Müdürlüğü'ne başvurdu. Komiser muavini olarak göreve başladı. 1953'te Emniyet Müdürü rütbesine yükselmesine karşın kadın olduğundan ataması gerçekleştirilmedi. Olayı yargıya taşıdı ve kazanarak aynı yıl göreve atandı.1974 yılında emekli oldu. 

 

 jale

İlk kadın arkeolog: Jale İnan (1943)
Perge ve Side antik kentlerinin gün yüzüne çıkartılmasına emek vermiş, çıkarılan eserlerin sergilenmesi için Antalya ve Side müzelerinin kurulmasını sağlamıştır. Tarihi eser kaçakçılığına karşı da çeşitli kurtarma kazıları gerçekleştirmiştir. Türkiye'nin ilk arkeologlarından Aziz Ogan'ın kızı, o zamanın önde gelen bilim insanlarından Mustafa İnan'ın eşidir. 

 

 bedriye 

İlk kadın pilot: Bedriye Tahir Gökmen (1933)
1932 yılında Vecihi Uçuş Okulu'nda eğitimine başlamış, bir yandan da memurluk görevini sürdürmüştür. 

 

filiz

İlk kadın büyükelçi: Filiz Dinçmen (1982)
1960 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilimler Fakültesi'nden mezun olmuş, 1968-1970 yılları arasında Türkiye Tahran Konsolosluğu'nda görev almıştır. 1982 yılında Hollanda Lahet Büyükelçisi görevine getirilerek ''Türkiye'nin ilk kadın büyükelçisi'' unvanını almış ve 1984 yılında Strasburg’da Avrupa konseyi Türkiye Daimi Temsilcisi görevine getirilmiştir. 

 

emel

İlk kadın radyo spikeri: Emel Gazimihal
1937 yılında Ankara Radyosu'nda spikerliğe başlamıştır. İlk kadın sunuculardandır. Savaş yıllarında farklı cephelerdeki son gelişmeleri aktarmıştır. 

 

lale

İlk kadın vali: Lale Aytaman (1991)
İstanbul Avusturya Kız Meslek Lisesi'nden mezun olunca 1962 Phoenix, Arizona'da AFS öğrenci değişimi programına katılmıştır. İstanbul Üniversitesi Alman Dili ve Edebiyatı Bölümü'nden mezun olmuş, Hamburg’da Alman Dili ve Edebiyatı doktorası yapmıştır.1991-1995 yıllarında Muğla Valiliği görevine getirilmiştir. 

 

lale

İlk kadın millî maç hakemi: Lale Orta
Türk futbol oyuncusu,antrenör ve teknik direktördür. Türkiye'de futbol üzerine doktora yapan tek kadındır. Avrupa'nın FIFA kokartlı hakemidir. Türkiye'nin ilk kadın futbol takımı olan Dostlukspor'da kaleci ve kaptan olarak futbol oynadı. Türkiye'nin profesyonel futbol liginde antrenörlük ve teknik direktörlük yapabilecek diplomayı aldı. 2009'dan bu yana Okan Üniversitesi Spor Bilimleri Bölümü başkanıdır. 

 

leman

İlk kadın jet pilotu: Leman Altınçekiç (1958)
Liseyi bitirdiği yıl Türkkuşu İnönü Tesisleri'nde planör eğitimi aldı. Ardından Türkkuşu Motorlu Okulu'na öğretmen adayı olarak katıldı.1954 yılında silahlı kuvvetlere kadınlarında alınmasıyla ilgili karar çıkınca İzmir Hava Harp Okulu'na başvurup 1955'te burada eğitime başladı. Pervaneli uçaklarda eğitimini tamamlayarak 1957'de mezun oldu. Daha hızlı ve yüksekten uçmak arzusuyla jet pilotu olmak istedi. 1958'de Eskişehir'deki jet eğitim filosuna katılıp eğitimini tamamladı. NATO kuvvetlerinin de ilk ve uzun zaman boyunca tek kadın jet pilotu olmuştur. 

 

 selma 

İlk Türk kadın gazeteci: Selma Rıza Feraceli
İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin tek kadın üyesi ve Kızılay'ın kurucularındandır. Ayrıca Tanzimat Dönemi'nin ilk Türk kadın gazeteci ve romancılarındandır. Kadın hakları konusunda oldukça destekleyici ve kadın haklarını duruşuyla ve yazılarıyla savunmuş Selma Rıza'nın 1897 yılında kaleme aldığı Uhuvvet adlı romanı da bu konudaki öncü romanlardan biridir. 

 

sabiha

İlk kadın heykeltıraş: Sabiha Bengütaş
Liseyi bitirmeden,1920'de Sanayi-i Nefise Mekteb-i'nin (bügünkü Mimar Sinan Güzel Sanatlar Fakültesi) resim bölümüne girdi.1 yıl sonra bölüm değiştirerek, heykel bölümünde 3 erkek öğrencinin yanında ilk kız öğrenci olarak katıldı. Öğrenciler arası sınavda 1. olarak Prix de Rome'u kazandı ve yurt dışına gitme hakkı kazandı.Roma Güzel Sanatlar Akademisi'nde Prof. Luppi atölyesinde öğrenim gördü. Daha sonra taksim Meydanı'ndaki Cumhuriyet Anıtı'nı yapan ünlü italyan heykeltraşı Pietro Canonica'nın asistanı oldu. 

 

nuran

İlk kadın televizyon spikeri: Nuran Devres (1968)
TED Ankara Koleji'nin ardından Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi İngiliz Filolojisi bölümünde eğitim aldı. Bu sırada TRT'nin spikerlik sınavını kazandı. 1968'de ilk deneyimini gerçekleştirmiştir. 1980'lerin sonlarından itibaren senaristlik yapmıştır.

  

gökçen

İlk kadın savaş pilotu: Sabiha Gökçen (1937)
1935'te Türk Hava Kurumu'nun Türk Kuşu Sivil Havacılık Okulu'na girdi. Ankara'da yüksek planörcülük brövelerini aldı. Kırım'da 6 aylık yüksek planörcülük eğitimini koktebel Yüksek planör Okulu'nda tamamladı. 25 Şubat 1936'da ilk defa motorlu uçak ile uçmaya başladı. 

 

sabire

İlk kadın veteriner: Sabire Aydemir (1937)
Tıp fakültesine giderek doktor olmayı planlarken, o sene ilk olarak Veteriner Fakültesine kız öğrencilerin alınacağını öğrenip, hayvanlara olan sevgisinden sebep Veteriner Hekimliği'ni tercih etmiş. 

 

semiha

İlk kadın opera sanatçısı: Semiha Berksoy (1934)
İstanbul Konservatuarı'nda ve Güzel Sanatlar Akademisi Namık Kemal İsmail Atölyesi Resim ve Tiyatro Okulu'nda eğitim almış,daha sonra devlet bursu ile Almanya'da Berlin Devlet Yüksek Müzik Akademisi Opera Bölümü'nü birincilikle bitirmiştir.Opera kariyerine 1934'te başlamış, Türkiye, Almanya ve Portekizde sahneye çıkmıştır. 

 

süreyya

Türkiye'nin ilk kadın avukatı: Süreyya Ağaoğlu
Ünlü düşünür ve siyasetçi Ahmet Ağaoğlu'nun kızı Süreyya Ağaoğlu, Türkiye'nin ilk kadın avukatıdır. Kendisi 1903 yılında Şuşa'da doğdu ancak 1910'da ailesiyle birlikte Türkiye'ye göç etti. 

 

türkan

İlk kadın bakan: Türkan Akyol (1971)
12 Mart 1971 Silahlı Kuvvetler muhtırasının ardından 33. Hükümette Sağlık Bakanı olarak görev aldı.1993 yılında milletvekili olarak bakanlık yaptı. Üniversite rektörü olarak ''Türkiye'nin ilk kadın Rektörü'' unvanını da aldı. 

 

 semiha 

Dünya'nın İlk kadın savaş muhabiri ve ilk Türk kadın fotoğrafçı: Semiha Es
Ünlü gazeteci Hikmet Feridun Es'in eşi, fotoğrafa eşinin röportaj seyahatleriyle başladı. Eşi ile gittiği Kore'de savaşı fotoğrafladı.

GGG

Yukarı