Ana içeriğe atla

S

 

MALLREPORT

ÖZBEKİSTAN TÜRK PERAKENDECİLERİ BEKLİYOR

17.01.2020 - 11:58

Özbekistan-Türkiye ilişkilerinin her geçen gün iyiye gittiğini ve Özbekistan’ın üçüncü büyük şehri olan Andijan’da kentin ilk alışveriş merkezini yaptıklarını söyleyen Mallmark CEO’su Aytaç Özçiçek, “Türk perakendecilerin yanındayız. Türk markaları Özbekistan’ın bu büyüyen pazarını kesinlikle kaçırmamalı.” diyor.

Bize Özbekistan’ı tanıtarak başlayabilir misiniz?
Özbekistan, 1991 yılında SSCB’den ayrılarak bağımsızlığını kazanmış, 33 milyon nüfusa sahip bir ülke. Yüzölçümü Türkiye’nin yarısından biraz büyük. Başkenti Taşkent. Taşkent ülkenin başkenti olduğu için herkesçe bilinse de Semerkant, Fergana ve bizim de alışveriş merkezi yönetimini yaptığımız Andijan ülkenin en büyük şehirleri. Dünyada Türkiye’den sonra Türklerin en çok yaşadığı ikinci ülke. Genç nüfusu gelecek vaad ediyor, nüfusun yüzde 63’ü 30 yaş altı, yüzde 32’si ise 15 yaş altı. Nüfusun yüzde 85’i Özbek, yüzde 81’i Müslüman. 
Çok kültürlü ve çok farklı dinlerden insanların hoşgörü içinde yaşadığı bir ülke olan Özbekistan, iyi eğitimli bir nüfusa sahip. Ülkenin çok değerli altın ve bakır maden yatakları var; ayrıca uranyum ve doğalgaz üretimi mevcut. Dünyanın en büyük pamuk ihraç eden ülkelerinden biri. İnsanların Türkiye’ye karşı belirgin bir sempatisi var. Hatta Özbeklerin en çok tatile çıktığı ülkelerin başında Türkiye geliyor. Türkiye’den sonra da Tayland ve Birleşik   Arap Emirlikleri’ne gidiyorlar. 

özbekÖzbekistan ekonomisinin durumundan bahsedebilir misiniz?
Özbekistan 52 milyar Dolar büyüklüğünde bir ekonomiye sahip. Son üç yıldır istikrarlı bir şekilde ortalama yüzde 6 büyüyor. Hatta, The     
Economist, bu ay tamamladığı araştırmada 2019’un en çok gelişme kaydeden ülkesi olarak Özbekistan’ı belirledi. Geçmişte yüksek enflasyonlara maruz kalmışsa da, son üç yıldır yüzde 10 düzeyinde bir enflasyon var. İşsizlik oranını ise yüzde 5 gibi makul bir düzeye indirdiler. Siyasi konularda önemli yapısal reformlar yaptılar, bunlardan ayrıca bahsetmek isterim. 
İstikrarlı bir siyasi yapının olması yatırımcıları da beraberinde getirdi. Son üç yılda, dört ayrı serbest bölge açıldı. Öncesine göre daha hızlı ve daha hukuki bir çerçevede irdelenen yabancı yatırımlar, ekonomide yeni bir canlılık meydana getirdi. 2019 yılının sadece ilk yarısında Özbekistan’a 6 milyar dolar büyüklüğünde yabancı yatırım girişi gerçekleşti.  

Özbekistan’ın siyasi atmosferi ne gibi riskler barındırıyor?
2016 yılında Özbekistan’ın kurucu Cumhurbaşkanı İslam Kerimov vefat ettikten sonra göreve Şevket Mirziyoyev geldi. Mirziyoyev başa geçtikten sonra ise bambaşka bir Özbekistan görmeye başladık. Önceki dönemde görülen bürokrasinin ataleti ve hukuki altyapının yetersizliği gibi birçok sorunu ele alarak göreve başlayan Mirziyoyev, dışa açılma, yenileşme ve kurumsallaşma yönünde ciddi adımlar attı. Serbest ekonominin önündeki engel sayılabilecek durumların ortadan kaldırılması, rüşvetle mücadele edilmesi, vizelerin kaldırılması, vergi reformu, insan haklarının  iyileştirilmesi, çocuk işçiliğinin yasaklanması, bazı siyasi mahkumların serbest bırakılması, internetteki kısıtlamaların kaldırılması ve dini özgürlüklerin güvence altına alınması bunların başında geliyor.
Geçmişte pamuk üretiminde çocuk işçiler kullanıldığı için H&M, Marks & Spencer, Tesco, GAP gibi perakende markaları Özbekistan menşeili pamuğu, duyarlılık göstererek boykot etmişlerdi. Perakende markaları Özbekistan’ı olumsuz bir nedenle tanımış olsalar da, şu anda çocuk işçilik yasaklandı ve perakendeciler için Özbekistan önemli bir pazar. 

Özbekistan’da Türk yatırımcılara nasıl bakılıyor?
Özbekistan’ın yeniden inşasını Türkler yapmış desek yanlış olmaz. Türk müteahhitler bugüne dek, toplam 3 milyar dolarlık müteahhitlik işleri üstlenmişler. Türk sermayeli 1.500 şirket var. İnşaat dışında Türk yatırımcılar bankacılık, ilaç, otomotiv, ayakkabıcılık, turizm gibi sektörlere 1 milyar dolar yatırım yaptılar. Hatta Özbekistan, Türk yatırımcılar sayesinde her yıl 300 milyon dolar yatırım yapıyor, 50 bin kişiye ise istihdam sağlıyor. 
Özbekistan-Türkiye ilişkileri her geçen gün iyiye gidiyor. Türkiye, Özbekistan’ın 4. büyük ticaret ortağı. 2018’den bu yana Türk pasaportu taşıyanlar Özbekistan’a vizesiz girebiliyor. Özbekistan Havayolları ve Türk Hava Yolları karşılıklı seferler düzenliyor.  Cumhurbaşkanı Mirziyoyev, Türkiye’yi stratejik ortak olarak görüyor. Hatta bu yılın nisan ayında Taşkent’te düzenlenen İş Forumu’nda 
Mirziyoyev, Türkiye’ye bakışını şöyle ifade etmişti: “Türk işadamlarına yapılan ihanet, devlete yapılan ihanet demektir. Bizim başka yolumuz, başka çaremiz yoktur. Onların sermayesini, mülkünü ve hukuklarını her yönden kanunen koruyacağız.”

Mallmark’ın Özbekistan’taki konumu nedir?
Alışveriş merkezi yönetim danışmanlığı sektöründe olmanın bir gereği olarak, dünyanın her yerindeki alışveriş merkezlerini ziyaret ediyoruz. Özbekistan’ın üçüncü büyük şehri olan Andijan’daki Navruz Mall Alışveriş Merkezi’nin yönetim danışmanlığını üstlenmiş bulunmaktayız. Mart 2020’de kapılarını ziyaretçilerine açacak olan Navruz Mall Alışveriş Merkezi 28 bin 500 metrekare kiralanabilir alana sahip, iki katlı bir proje. Mallmark olarak, Özbekistan’da özel bir ekip kurduk. Projenin açılışının yaklaşmasıyla birlikte, İstanbul’dan da kalabalık bir ekiple Andijan’da olmayı planlıyoruz. 

Türk perakendeciler için Özbekistan’daki fırsatlar neler?
Türk perakendeciler de yalnızca Taşkent’i biliyorlar desek yanlış olmaz ancak Taşkent’te çok sayıda alışveriş merkezi mevcut. Andijan, Türk perakendeciler için ayrı bir öneme sahip çünkü kentin ilk alışveriş merkezini yapıyoruz. Andijan şehir merkezinde 550 bin kişi yaşıyor, vilayetin tamamında ise 3 milyon nüfus var. Kentin ilk alışveriş merkezi olduğu için büyük bir heyecanla açılış için geri sayım yapılıyor. Alışveriş merkezinin yatırımcısı ise, Özbekistan’ın en büyük beton üreticisi de olan bir inşaat firması. Türk markalarının bayiliğini alma konusunda da oldukça istekli. Türk markalarının birçoğunu Özbekistan’a götürmeye başladık, Türk perakendecilerin yanındayız. Türk markaları Özbekistan’ın bu büyüyen pazarını kesinlikle kaçırmamalı. 

oz
 

GGG

Yukarı