Ana içeriğe atla

S

 

YEME-İÇME SEKTÖRÜNDE FRANCHISE DÜNYASINA IŞIK TUTUYORUZ

13.05.2019 - 11:05

AVM VE PERAKENDE DÜNYASININ GÜÇLÜ İLETİŞİM MECRASI MALL REPORT DERGİSİ OLARAK ORGANİZE EDİLEN YUVARLAK MASA TOPLANTISINDA “AVM’LERDE FRANCHISE İŞLETMELERİ VE POTANSİYELİ” TEMASI ÜZERİNDE DURULDU. HOLİDAY INN ŞİŞLİ’NİN EV SAHİPLİĞİNDE GERÇEKLEŞTİRİLEN TOPLANTIDA, KONUŞMACILAR ÖNEMLİ TESPİTLER YAPTI.

AVM ve perakende dünyasının güçlü iletişim mecrası Mall Report Dergisi olarak organize ettiğimiz yuvarlak masa toplantısını Holiday Inn Şişli’nin ev sahipliğinde gerçekleştirdik. “AVM’lerde Franchise İşletmeleri ve Potansiyeli” temalı yuvarlak masa toplantısına yeme-içme sektöründe franchise veren Hot Döner Genel Müdürü Ercan Yılmaz, Tavada Tavuk Franchise Müdürü Akın Gürbüz, Bursa Kebap Evi Franchise ve İş Geliştirme Müdürü Bahadır Altaş, Yeşilçam Kahve Evi Yönetim Kurulu Başkanı Ali İhsan Demirbilek, Marmaris Büfe 1964 Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Sargın,  Sincerely Yogurt İş Geliştirme ve Yönetim Danışmanı Aylin Gürlek konuşmacı olarak katılarak, franchise sistemleri, AVM’lerdeki kiralamalar ve personel eğitimleri hakkında görüşlerini bildirdiler.

AYD kuruluşundan itibaren bilgi ve tecrübeleriyle sektörde önemli yeri olan Bengü Bilik’in moderatörlüğünde, AVM perakende sektöründeki deneyimleriyle Hukuk Danışmanı Avukat Pelin Baruh'un ve AYD eski Genel Sekreteri Nihat Sandıkçıoğlu danışmanlığında keyifli ve verimli bir toplantı oldu. Bu ortak görüşlerin, franchise sektörüne katkı sağlamasını dileriz. 

ERCAN YILMAZ
FRANCHISE BAMBAŞKA BİR DÜNYA
HOT DÖNER GENEL MÜDÜRÜ ERCAN YILMAZ:
1993 yılında Pizza Hut’ta yeme-içme sektörüne giriş yaptım. 19 yıl boyunca Pizza Hut’ta çeşitli kademelerde çalıştım. Sonrasında HD Grubu’nda 1 buçuk yıla yakın genel koordinatörlük, 6 yıl Metro Holding’e bağlı Sampi Pide’de genel müdürlük yaptım. 2 ay önce de Hot Döner markasında genel müdür olarak başladım. HD Grubu’na başladığım zaman franchise dünyası ile tanıştım. Çünkü daha öncesinde hep global markalarda kendi şubelerimizi işlettik. Franchise ile bir anda bambaşka bir dünyanın içerisinde bulduk kendimizi. Kendi şubelerinizi işletmekle, birilerine şube verip onları hem patron yapıp hem de kendi doğrularınıza göre yönetmek takdir edersiniz ki çok da kolay değil. Bu, sektörümüzün gerçekten bambaşka bir boyutu. Franchise kurgusu Amerika’dan gelen bir sistem. Onların bu konuda çok büyük tecrübeleri var. Bizler de son yıllarda onların sözleşmelerini ve prensiplerini kullanarak benzer yöntemlerle bu işe koyulduk. Ancak hala onlar kadar başarılı olduğumuzu düşünmüyorum. Çünkü iş, kendi kurgumuz ve franchise vereceğimiz kişilerde başlıyor. Franchiser adaylarımız aslında nasıl bir sistemin bir parçası olacağını, hangi kurallara dayalı çalışacaklarını henüz bilmedikleri için bizler de bunu anlatmakta zorlanıyoruz. Yabancı bir yatırımcıyla konuştuğunuz zaman konuya baştan hakim olduklarını farkediyorsunuz. Yani karşısına nelerin çıkacağını, nasıl bir sözleşmeyle karşılaşacağını, sözleşmedeki cezai maddelerin önemini biliyor. Ama bir yerli yatırımcıyla masaya oturduğunuz zaman “Zaten sözleşme var neden teminat veriyorum? Cezai şartlarınız çok ağır” tarzında itirazlar olabiliyor. Franchise sözleşmesinin tek taraflı bir sözleşme olduğunu dahi kabullenmek istemiyorlar. Bunu anlatmakta maalesef zorlanıyorsunuz ve  yatırımcılar  sözleşmedeki her maddenin pazarlığını yapmak istiyorlar. İşte bu önemli noktaların aşılması gerekiyor. Temennim, Franchise sisteminin tüm yerli markalarımız için hak ettiği noktaya gelmesi ve uluslararası arenada bayraklarımızın dalgalanmasıdır. Genel müdür olarak 2 ay önce başladığım Hot Döner markası  tamamıyla franchise sistemiyle büyüyor ve 60’a yakın şubemiz var. 20 şube İstanbul, geri kalanı Anadolu şehirlerinde bulunuyor. Daha profesyonel ve kurumsal bir yapıya geçmek amacıyla kollarımızı sıvadık ve hem yurt içi hem de yurt dışı büyüme hedeflerimizi oluşturduk. 

PELİN BARUH
BAYİ VE FRANCHISE BİRBİRİNDEN FARKLI KAVRAMLAR
AV. AVUKAT PELİN BARUH:
Uygulamada ve sektörde bayi ve franchise kavramları çok karıştırılıyor. Franchise yerine bayi, bayi yerine franchise kavramları kullanıldığı zaman farklı sonuçlar ortaya çıkıyor. Aslında bu iki kavram birbirinden farklı. Bu farklılıklar nelerdir?
Franchise’da standart bir model söz konusu. Standart model üzerinden bir marka var, bu markanın yarattığı bir model var. Bunun üzerinden sistem yürüyor. Burada tamamen markaya ve franchise verenin standardına bağlısınız. 

Bayilikte ise bayi kapısına kendi ismini, kendi markasını asabiliyor. Kesinlikle franchise markasını asmak zorunda değil. Sadece aralarında anlaşma olursa kendi markasının yanında franchise verenin markasını da kullanabiliyor. Burada bayi tamamen kendi adına ve namına hareket ediyor. Yani bu sistemde marka sahibine karşı herhangi bir yükümlülük yok. Ancak üretici; markasını ya da tanıtıcı işaretlerini kullanma hakkını bayiye verebiliyor.

Franchise alan, markayı işletmeye başladığı zaman iki çeşit bedelle karşılaşıyor. İlk olarak başlangıçta oluşturulan ve marka için ödenen bir bedel, birde sözleşme süresince elde edilen cirodan verilen ve yüzde olarak kararlaştırılan bir bedel. Yani franchise sisteminde bu iki bedel mutlaka devreye giriyor. Oysa bayide herhangi bir rakam vermek durumunda kalmıyorsunuz. Yani kural olarak bayilik sözleşmelerinde herhangi bir ücretle çalışmıyorsunuz. Burada aldığınız markayı satmakla yükümlüsünüz. Bazı sözleşmelerde bu satıştan dolayı bir komisyon vs. söz konusu olabiliyor. Birde bayi malları üreticiden daha indirimli alıp, üzerine ticari kar koyarak satma imkanını kazanmış oluyor.

Franchise sisteminde reklam ve tanıtım kampanyalarına katılmak zorundasınız, kendi başınıza bir reklam stratejisi belirleyemiyorsunuz. Ama bayide öyle değil. Hiçbir şekilde reklam kampanyasıyla alakalı bir bedel ödemek zorunda kalınmadığı gibi reklam stratejilerini de kendileri belirleyebiliyor.  

Bayi seçiminde dikkat edilecek nokta; ürünün satışı ön planda olduğu için bayinin sahip olduğu dükkanın lokasyonu ve  bayinin mali gücü oluyor. Franchise seçiminde ise şahsın kişisel özellikleri ve iş tecrübesi çok daha fazla önem kazanıyor. Bu şekilde bir ayrıma gidebiliyoruz.

Bayi kavramını çoğu kişi franchise’nin Türkçe karşılığı olarak kullanıyor. Sektörde çoğu kişi bu ayrımı bilmiyor ve karıştırıyor. Ama hukuki bazda bu tarz farklılıkları söz konusu. Yapılan sözleşmelerde ise sözleşmenin içeriğine ve işleyişine bakılarak bayilik mi yoksa franchise mi anlaşılabiliyor. Hem franchise alanın, hem franchise verenin öncelikle bu konulara hakim hukuk danışmanı ve mali danışmanla hareket etmesini öneriyorum. 

AKIN GÜRBÜZ
ŞUBELER OPERASYONEL ANLAMDA DESTEKLENMELİ
TAVADA TAVUK FRANCHISE MÜDÜRÜ AKIN GÜRBÜZ:
Tavada Tavuk markası olarak 45 şubemiz bulunuyor. Aynı zamanda da yurt dışında Ürdün ve Irak’ta olmak üzere 2 tane master franchise’mız var. Gıdada en büyük problem personel problemi. Bu sorunu aşanlar başarılı olabiliyor. Zaten yatırımcılar da bu yüzden franchise alıyor. Ülkemizde franchise verenler biraz daha franchise’nin karına odaklanmış durumda. Merkezin bir karının olması lazım, bu şekilde marka büyüyebilir ama siz şubelerinizi operasyonel anlamda desteklemezseniz sistemin hiçbir amacı olmaz. Burada önemli olan sürdürülebilir bir gelir hedefleyebilmek. Markamızın sistem odaklı çalıştığı için başarılı olduğunu düşünüyorum. Bizim tamamen odaklandığımız nokta, ürünün tüm şubelerde aynı çıkabilmesi. Tavuk çok riskli bir besin. Bu yüzden üretimimizde tavuk hiçbir şekilde hava görmez. Direkt soğuk havadan çıkıp soğuk havaya girer. Soğuk havada bunun üretimi ve marinasyonu yapılır, kesilir. Kesildikten sonra eğer il dışına çıkacaksa -18 dereceye, değilse +4 soğuk havalara hiçbir şekilde hava değişimi görmeden dağıtılır. Yatırımcının genelde franchise almasının sebebi de usta ve personelle uğraşmamak, karlılıklarının takip edilmesi. Tüm bunları takip ederek her ayın ortasında toplantı yapıp görüşüp sorunlara anında müdahale ediyoruz.   

MUSTAFA SARGIN
FRANCHISE İÇİN ÖNCELİKLE ALTYAPI OLUŞTURULMALI
MARMARİS BÜFE 1964 YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA SARGIN:
Bu iş bizim baba mesleğimiz. 1960’lı yıllara dayanıyor. Şu an 55’in üzerinde şubemiz var. Bundan 15 sene önce ilk olarak AVM’lerde bulunuyorduk. AVM’lerde kira fiyatları yükseldikten sonra çoğu şubemiz AVM’lerin dışına çıktı. Şu anda birkaç AVM’de varız. Franchise vermek için ilk olarak alt yapıyı oluşturmak gerekiyor. Kendi üretimini tanıtmışsan veya marka tescili almışsan altyapı oluşmuş oluyor. Üretim fabrikalarımızda üretilen ürünler ambalajlı, üretim ve son kullanma tarihi, parti numarası, Sağlık Bakanlığı onay numarasıyla franchise alan kişiye gönderiliyor. Ürünlerin denetimleri denetim ekibi tarafından yapılıyor. Ürünlerin bakteri üretmemesi için imalathanemizde 12 derece de soğuk havada üretim yapıyoruz. Ürünlerimizin tuz oranı, yağ oranı, gramajlarını belirlemek için laboratuvarlara gönderiyoruz. Burada belirlenen oranlar raporlanıp dosyalanıyor. Bu raporlara göre dağıtımımızı gerçekleştiriyoruz. Üretimde hijyen standartlarına ve insan sağlığına dikkat edilmeli. Her markanın reel bir şekilde iç denetimi  yapılmalı. Özetle biz bu modeli başarıyla uyguluyoruz. 

BAHADIR ALTAŞ
FRANCHISE ALACAK KİŞİ İŞİNİN BAŞINDA BULUNMALI 
BURSA KEBAP EVİ FRANCHISE VE İŞ GELİŞTİRME MÜDÜRÜ BAHADIR ALTAŞ: 

Bursa Kebap Evi olarak Türkiye’de 95 şubemiz bulunuyor. 15 tanesi kendimize ait, geri kalan şubeler franchise. 85’i AVM’de 10’u cadde konsepti olarak faaliyet gösteriyoruz. Almanya’da iki şubemiz bulunuyor. Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dhabi Deerfields Mall’da önümüzdeki ay açılışımız olacak. Aynı anda eylül ayının sonuna kadar 2 şube daha açacağız. Orta doğudaki büyüme hedefimize İran’da vermiş olduğumuz master franchise ile eylül ayında ilk şubemizi İran Mall’de açarak devam edeceğiz. 2020 yılı sonuna kadar 110 şube arasında Amerika Washington D.C.’de açılacak şube de yerini alacak. Bu nedenle franchise sistemini gayet iyi biliyoruz. Franchise alacak kişinin işin başında durması bizim için önemli bir kriter.  Bizim de üretim tesislerimiz var ve kalite kontrollerimiz oluyor. Bu denetimler bakanlık tarafından her ay en az 2-3 kere yapılıyor. Batı’dan doğuya, AVM’lerin olduğu her vilayette varız. AVM’lerde bulunmayı daha çok tercih ediyoruz. Ürünlerimizin hepsi her şubede standarttır. Çünkü bütün ürünler merkez depodan çıktığı için ürün standardında en ufak bir değişiklik olamaz. Bursa Kebap Evi olarak franchise sistemini başarıyla uyguluyoruz. 

ALİ İHSAN DEMİRBİLEK
YATIRIMCILARI FRANCHISE KONUSUNDA BİLİNÇLENDİRMELİYİZ
YEŞİLÇAM KAHVE EVİ YÖNETİM KURULU BAŞKANI ALİ İHSAN DEMİRBİLEK:
Biz prensip olarak öncelikle, lokasyonları belirlediğimizde orada bir hata oluşmaması için ciddi bir analiz yapıyoruz. Konumuz gereği lokasyon olarak cadde mağazaları daha çok tercih ediyoruz. AVM’lerde de dükkanlarımız var ama daha çok müstakil mekanlar tercihimiz. Kahvelerimizin imalatını kendimiz yapıyoruz. Dışarıdan ham maddesini getirip burada işliyoruz. Türkiye genelinde 57 şubemiz var. Bizim franchise’lar ile ilgili genellikle olumsuz tecrübelerimiz şu yönde; öncelikle yatırımcılar franchise  algısını tam olarak bilmiyorlar. İş başarılı olduğu zaman doğru yatırım yaptığını, başarısız olduğu zaman yanlış yatırım yaptıklarını düşünüyorlar. Sözleşme yapıldığı zaman imzalayıp herhangi bir anlaşmazlıkta mahkemede okumadan imzaladığını belirten yatırımcılar oluyor. Bu şekilde konu uzayıp gidiyor. Bizim yatırımcılara franchise’nin ne olduğunu iyi anlatmamız, franchise konusunda bilinçlendirmemiz gerekiyor. Bu noktada da biz Yeşilçam Kahve Evi olarak yatırımcılarımızla uzun görüşmeler sonucunda öncelikle karşılıklı yükümlülüklerimizi konuşup daha sağlam zeminde ilerlememizi sağlıyoruz. Franchise adayımızın  sadece bir marka satın almak değil , buradan bir hizmet, bilgi ve birikim de satın alıyorum diye düşünmesini sağlıyoruz.  Aslında bizler franchise alan kişilere bir bedel karşılığında  mesleğimizi öğretiyoruz. Şubeyi nerede açması, kaç kişi çalıştırması gerektiğini söylüyoruz, gerekli eğitimleri de veriyoruz. Sözleşmelerimizi 5 yıllık yapıyoruz.  Ama 5 yılı da doğru bulmuyorum. 3 yılın ideal bir süreç olduğunu düşünüyorum. 

AYLİN GÜRLEK
BÜYÜME SÜRECİNDE OLAN BİR MARKA
SINCERELY YOGURT İŞ GELİŞTİRME VE YÖNETİM DANIŞMANI AYLİN GÜRLEK:
Sincerely Yogurt, 2009 yılında Amerika'da kurulmuş bir marka. Türkiye’de ise 2 yıldır faaliyet gösteriyor. Türkiye’deki ilk mağazamızı 2017 yılında, İstanbul Bağdat Caddesi’nde açtık. Bugün, Bağdat Caddesi ve İGA’daki mağazalarımız, Bodrum’da sezonluk pop-up noktamız, Gaziosmanpaşa Venezia AVM, Beylikdüzü, Cevahir ve Caddebostan Migros’lardaki satış noktalarımızla birlikte toplam 7 lokasyonda hizmet veriyoruz. Sincerely Yogurt olarak İstanbul Yeni Havalimanı dış hatlarda, en büyük şubemizle yer alıyoruz. İstanbul Havalimanı’ndaki mağazamız şimdiye kadar açılmış olan en büyük Sincerely Yogurt mağazası. 250 metrekarelik bir alanda konumlanıyoruz. İstanbul Havalimanı’ndaki mağazamızla, hem yerli hem yabancı turistlere birbirinden farklı, lezzetli ve sağlıklı tatlar sunacağımız için çok heyecanlı ve mutluyuz. Hedefimiz 2019 yılı sonuna kadar 15 şube açmak ve 10 yıl içerisinde Türkiye genelinde 100 noktaya ulaşmak. Franchise verirken herhangi bir şehir önceliğimiz bulunmuyor. 7’den 70’e herkese hitap eden ürünlerimizle Türkiye genelinde her yerde kolaylıkla açılabilecek, yatırımı da operasyonu da son derece pratik bir yapımız var. Bu nedenle çok hızlı bir şekilde yayılacağımıza inanıyoruz.  

BENGÜ BİLİK
FRANCHISE SİSTEMİNİN FAYDALARI YATIRIMCILARA ANLATILABİLMELİ
MODERATÖR BENGÜ BİLİK:
Franchise modelindeki sorunlar bayilik sisteminde de var. Çünkü insanın olduğu her yerde bu gibi sorunlar oluyor. El birliğiyle bu sorunları aşacağız. Ama bunların içinde benim en garanti gördüğüm model franchise. Franchise veren kurumlar olarak sistemi baştan çok iyi bağlamanız, sektörün aktörleri olarak ortak hareket edip bu modelin faydasını yatırımcıya anlatacak işler yapmanız lazım. Bu modelin faydasını alt yatırımcıya çok iyi anlatmak gerekir. Bana göre yeme-içme sektöründe hijyen dahi kurumsal hizmetin ve lezzetin  tabana yayılması ancak franchise sistemiyle olmuştur ve olmaya devam edecektir.

NİHAT SANDIKÇIOĞLU
DANIŞMAN NİHAT SANDIKÇIOĞLU: İster franchise veya bayi, ister markanın kendi mağazası, AVM içerisinde yapılan ciro çok önemli. Yüksekse kiraların seviyesi çok önemsenmiyor yani AVM yatırımcısının talep ettiği kira konu edilmeyebiliyor ama ciro düşükse, kirayı ne kadar aşağı çekerseniz çekin yine markayı kurtarmayabiliyor. Bu durumda markalar sadece kira ile değil diğer maliyetlerine de aynı hassasiyetle yaklaşmalı. Markalar kira sözleşmesini imzalamadan önce gerçekçi yaklaşımlarla ciro tahminleri ile fizibilitelerini yapmalılar.” Perakendeciliğin bir satış şeklinden bahsediyoruz esasında biz. Bir numaralı kriter bence ciro. Cironun seviyesi her şeyi başarılı veya başarısız olarak nitelendiriliyor.   

CİRO TAHMİNLERİ YAPIYORUZ
MARMARİS BÜFE 1964 YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA SARGIN:
Franchise verirken öncelikle lokasyonu analiz ediyoruz. Bölgede iş yeri var mı? Günde kaç kişi geçiyor? Etrafındaki restoranların durumu nedir? 24 saat açık olabilir mi? Şubeler için bir ciro tahmini de yapıyoruz. Burası ayda 150 bin ya da 200 bin lira yapar diye tahminlerimiz oluyor. Örneğin, Çatalca’da bir şube açtık, çok fazla iş yapacağını düşünmüyorduk. Ama ilk haftadan İstanbul’daki 2-3 şubenin cirosunu yapmaya başladı. Bazen tahminlerimizin de üzerine çıkabiliyor. 

KARLILIĞI SAĞLAYAN KİRA
TAVADA TAVUK FRANCHISE MÜDÜRÜ AKIN GÜRBÜZ:
Önemli olanın ciro olduğunu düşünmüyorum. Bunu yatırımcılarımızdan da çok duyuyorum. En çok ciro yapan şubeniz ne kadar yaptı? En az yapan kaç yaptı? Ama önemli olan karlılık. İstediğiniz kadar ciro yapın. 300 bin lira ciro yapıp 10 bin lira kazanan da var. 100 bin lira yapıp 20 bin lira kazanan da var. Karlılığı sağlayan etkenin kira olduğunu düşünüyorum. 

CİRO-KİRA ORANI ÇOK ÖNEMLİ
HOT DÖNER GENEL MÜDÜRÜ ERCAN YILMAZ:
Ciro tabii ki önemli fakat buradaki amaç para kazanmak. Ciro-kira oranı çok önemli. Mesela 5 bin lira kirası olan bir yerde 50 bin lira ciro yapıldığı zaman hiçbir şey kazanılmaz. 1 milyon lira cirosu olan yerde 400 bin lira kira veririm ama para kazanırım. Cironun altında yatan şeyler çok daha önemli. Özelikle franchise’da operasyonel şartlarınız çok önemli. Franchise’i ülkemizde ivedi bir şekilde büyüme niyetiyle markalar hızla veriyorlar. Yani bir an önce bir sürü şubeye ulaşayım, her birinden franchise bedeli alayım düşüncesiyle veriyorlar. İş tamamıyla restorancılık değil de mal satışı gibi bir hale bürünmüş. Bu gibi markalar zaten uzun soluklu olamıyorlar.   

PİYASA ŞARTLARINA GÖRE KİRALAMA YAPILMALI
MARMARİS BÜFE 1964 YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA SARGIN
: Piyasa şartlarına göre kiralamaların yapılmasını istiyoruz. Yatırımcı gelip 15 bin liralık kira ödeyeceğini söyleyince kirası daha düşük olan yerleri tercih etmesini istiyoruz. Örneğin; şubelerimizdeki tostlar 5 liraysa havalimanındakiler 15 lira. Çünkü kira yüksek.  
 
KİRALAMA ŞİRKETLERİNİN TUTUMU ÇOK ÖNEMLİ
TAVADA TAVUK FRANCHISE MÜDÜRÜ AKIN GÜRBÜZ
: Bizim kiralamada en çok yaşadığımız şey, kiralama şirketlerinin tutumu. Kiralama şirketleri, bizi yatırımcıya nasıl anlatıyorsa yatırımcı bizi öyle görüyor. Yani mağazaların burada yaşayabilmesi için kiralarının ciroya oranla belli bir oranı olması lazım. Kiralamacılar markaları genelde birbirine düşürmeye çalışıyorlar. Kiralama işini yapan kişilerin tutumu ve karakteri çok önemli. Daha realist olmaları gerekiyor. 

KİRACILAR ARTIK DAHA BİLİNÇLİ
AV. AVUKAT PELİN BARUH:
Ben yaklaşık 20-25 yıldır AVM ve perakende sektöründeyim. Çok uzun yıllar Akmerkez’in avukatlığını yaptım. Daha sonra da kiracı tarafında bulundum. Yani hem AVM hem kiracı tarafında tecrübem var. Son 6 yıldır da serbest avukatlık yapıyorum. Şu an birçok markaya kiralama danışmanlığı veriyorum. Amacım "Koruyucu Avukatlık" mantığını yerleştirmek. "Koruyucu Avukatlık" dediğimiz şey nedir? Baştan sözleşmeyi en iyi ve detaylı şekilde yaparak sizi koruma altına almak, doğru adımları atmak ve ileride dava / ihtilafı en aza indirgemek. 

Artık kiracı bilinçleniyor. Eskiden kiracının önüne sözleşme koyulur ve imzalatılırdı. Hala bu uygulama devam ediyor ancak kiracı daha bilinçli. Artık bir avukatı, uzmanı var. Danışıyorlar, fikir alıyorlar ve sözleşmede daha çok değişiklik yapmaya çalışıyorlar. AVM’ye karşı biraz daha dik duruyorlar. Markanızın gücü ve kiralamalar konusunda markanızı temsil eden kişinin AVM’ler, yatırımcılar ve kiralama şirketleri nezdinde savaşacak güçte olması gerekiyor.  Benim en çok üzerinde durduğum husus erken fesih konusu. İlk 24 aydan sonra 6 ay ya da 3 ay önceden bildirmek koşuluyla fesih hakkını aldığınız zaman çok daha rahat işe başlayabiliyorsunuz. Dediğim gibi burada da markanızın gücü ve sizi temsil eden kişiyle alakalı bir durum söz konusu. Kesinlikle dirayetli olup bu konularda AVM karşısında dik durmanızı öneriyorum. 

AVM KİRALARI ÇOK CİDDİ RAKAMLARDA
HOT DÖNER GENEL MÜDÜRÜ ERCAN YILMAZ:
AVM dediğimiz zaman 30 yıllık bir süreçten bahsediyoruz aslında. 1989 yılında Galleria’nın açılmasıyla başladı. Zaten çok uluslu markaların da birçoğunun ilk durağıdır. Galleria ile başlayan bu serüvende şu an 300’ün üzerinde AVM var. Özellikle son 10 yılda çok ciddi bir sıkışma var. Aynı lokasyonda birbirine yakın birçok AVM bulunuyor. Ancak AVM’ler kendilerini çok başka bir yerde görüyorlar ve çok ciddi rakamlarla kiralamaya çalışıyor. Yüksek rakamlarla kiralamalara başlanıyor sonra birçoğu zarar ediyor. Sonrasında kiralamalarda  geri adımlar başlıyor.  

KİRA SÖZLEŞMELERİNİ İRDELEMEK GEREK
BURSA KEBAP EVİ FRANCHISE VE İŞ GELİŞTİRME MÜDÜRÜ BAHADIR ALTAŞ: 
Sözleşmeleri gerçekten iyi irdelemek, maddeleri iyice süzgeçten geçirmek lazım. Bu sürecin suçlusu yüzde 50 biz perakendecileriz. Çünkü yeni bir AVM olduğu zaman resmen kuyruğa giriyorduk. Ama tabii o zamanlar işler güzeldi. Maliyetler daha düşüktü, ürünler bu kadar zamlı değildi. 5 sene geçti hala aynı ciroyu yapıyoruz ama kiramız, enflasyon ve yatırım maliyetleriyle birlikte 5 katı oldu. Günümüzde perakendeci daha kuvvetli bir konumda aslında. O yüzden markanın bir gücünün ve bilinirliğinin olması, kiralamayı gerçekleştirecek kişinin iletişiminin iyi olması kira sözleşmesi yaparken çok önemli. Bu saatten sonra hiçbir sözleşmeyi standardıyla kabul etmiyoruz. Sözleşmelerin birçoğunu da bu krizle beraber bekletmeye aldık. Boyumuzdan büyük kiralara şube sayımı artıracağım diye girmemek lazım. Bayi istese bile bunu kabul etmemek gerekiyor. Çünkü o bayinin sıkışıklığı direkt size yansıyor. 

YEŞİLÇAM KAHVE EVİ YÖNETİM KURULU BAŞKANI ALİ İHSAN DEMİRBİLEK: Gaziantep’te bir alışveriş merkezinde deneyimimiz oldu. Bu alışveriş merkeziyle ciddi sorunlar yaşadık. AVM’deki şubeyi kapatmak istedik ama kabul etmiyorlardı. Uzun uğraşlar sonucunda çıkmamıza müsaade ettiler. Kiralamama direktörleriyle birlikte mağazayı kiralıyorsunuz ancak mağaza açıldığı gün bu kişileri bir daha göremiyorsunuz. 

KİRALAMA SÜRECİNDE YANINIZDA UZMAN BİR KİŞİ OLMALI
MODERATÖR BENGÜ BİLİK:
AVM’ler perakendecilerin Anadolu’ya yayılmasında çok fayda sağlamıştır. Ama her sistem gibi abartılınca zorluklar da yaşanmaya başlanmıştır. Tüm sektörler için konuşmak gerekirse, kiralama yapılacağı zaman bir yatırımcı olarak yanınıza uzman bir kişiyi alıp doğru iş yapmak gerekiyor.   

A’DAN Z’YE HERKESE EĞİTİM VERİLİYOR
BURSA KEBAP EVİ FRANCHISE VE İŞ GELİŞTİRME MÜDÜRÜ BAHADIR ALTAŞ: 
Franchise verildiği zaman genel merkezde eğitim salonlarında eğitimler düzenleniyor. Eğitimler sadece garson ya da şube müdürüne değil franchise sahibi de olmak üzere A’dan Z’ye herkese veriliyor. Tüm bu eğitimlerden sonra şubeyi işletmeye başlıyorlar.   

45 GÜNLÜK EĞİTİM
MARMARİS BÜFE 1964 YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUSTAFA SARGIN:
Şubede çalışacak ekip, 45 günlük süre zarfında eğitime geliyor. Temizliğinden, kesimine kadar her şeyi öğreniyor, daha sonra bir sınava giriyorlar. Eğitimden geçtikleri takdirde sertifika veriyoruz.  

FRANCHISE ALAN KİŞİ DE EĞİTİM ALMALI
HOT DÖNER GENEL MÜDÜRÜ ERCAN YILMAZ:
Sadece personelin değil  franchise alan kişinin de eğitim alması gerekiyor. Yatırımcının da bizzat o havayı koklaması lazım. Ama bunu genelde çok uluslu markalar uyguluyor. Ülkemizde franchise konusunda olduğu gibi henüz eğitim konusunda  da yeterli olmadığımızı düşünüyorum.   

HER ŞUBEYE BİR MÜDÜR ŞARTI
TAVADA TAVUK FRANCHISE MÜDÜRÜ AKIN GÜRBÜZ:
Bir hafta on günlük bir personel eğitimi veriliyor. Aslında buranın en büyük kanayan yarası franchise adayı. Ona eğitim verip işin başına koymak mantıklı mı? Yoksa bir müdür görevlendirmesi için diretmek mi doğru? Biz şubeye bir tane müdür koymalarını ve sistemi o şekilde idare etmelerini istiyoruz. Yine işin başında tabii ki durabilirler ama müdürü şart koşuyoruz.   

PERSONEL EĞİTİMİ KONUSU GÖZ ARDI EDİLMEMELİ
MODERATÖR BENGÜ BİLİK:
Personel eğitimi konusu göz ardı edilmemeli. Kaliteli, eğitimli personel kurumu ve markayı yukarı taşır. Israrla altını çizmek isterim ki franchise sisteminden vazgeçmemeliyiz. Katılımınıza teşekkür ederiz.

YUVARLAK MASA

*Yuvarlak masa toplantımızın ev sahipliğini yapan Holiday Inn Şişli'ye Demircan Medya Grubu olarak teşekkür ederiz.

n

Yukarı